A A A

Patriotyzm czy kosmopolityzm?

          Jaka jest współczesna postawa społeczeństwa wobec państwa?
          Młode pokolenie Polaków może mieć problem z określeniem się. Patriotyzm to, według definicji z Wikipedi, postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowością do pracy dla jej dobra i, w razie potrzeby, poświęcenia dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka. Patriotyzm oparty jest na poczuciu więzi społecznej, wspólnoty kulturowej oraz solidarności z własnym narodem i społecznością.
          Jeżeli przyjęlibyśmy takie rozumienie patriotyzmu to sądzę, że patriotów nie znajdziemy zbyt wielu. W dzisiejszych czasach niewielu ludzi byłoby stać na to, by poświęcić swoje życie, zdrowie lub mienie dla dobra narodu. Bo w imię czego?! Co ma dzisiaj Polska do zaoferowania młodym ludziom? Coraz częściej kolejnym krokiem po zakończeniu nauki czy studiów jest wyjazd na Zachód, bo niestety w Polsce rzeczywistość nie wygląda różowo.
          Czasy się bardzo zmieniły, ludzie coraz więcej podróżują albo emigrują, osiedlają się poza granicami kraju i zakładają rodziny coraz częściej z obcokrajowcami. Niestety, z kraju wyjechało również wielu ludzi wysoko wykwalifikowanych i obecnie pracują dla dobra innych państw. Nie można od nich wymagać, żeby poświęcili swoją przyszłość, możliwość intelektualnego rozwoju i pozostali w kraju, gdzie maja znikome możliwości rozwoju, zarabiają niewiele, pracują w trudnych, korporacyjnych warunkach. Trudno być patriotą w kraju, który nie dba o swoich obywateli, o ich rozwój i perspektywy na przyszłość.
          Tak więc albo zmodyfikujemy trochę dzisiejsze znaczenie słowa patriotyzm, albo, niestety, musimy stwierdzić, że dzisiaj jest ono już tylko przeżytkiem.
          Ale czy postawa kosmopolityczna jest absolutnie poprawna? Kosmopolityzm, również według Wikipedi, to pogląd negujący wszelkie podziały kulturowo-polityczne i terytorialne. Zwolennicy kosmopolityzmu uważają za swoją ojczyznę nie jakiś konkretny kraj czy inny obszar, ale cały świat. Dążą do politycznej i społecznej jedności świata, wolnego od podziałów i konfliktów, stopionego w jedną wspólnotę ogólnoludzką.
          Owszem, świat wolny od podziałów, granic i konfliktów byłby piękny, ale to nierealne. Zdecydowanie łatwiej jest być obywatelem świata, móc bez trudności i zakazów poruszać się po Europie i świecie, integrując się z otaczającą nas kulturą. Jednak nie można zapomnieć o swoim pochodzeniu, o swoich korzeniach.
          Może patriotyzm nie oznacza dzisiaj walki o ojczyznę, a raczej nakazuje o niej nie zapominać, mieszkając poza jej granicami?
          Może właśnie dowodem patriotyzmu jest rozmowa w języku polskim gdzieś daleko na obczyźnie, kultywowanie polskiej tradycji, łamanie się opłatkiem w wigilijny wieczór?
          Uważam, że dla każdego patriotyzm ma inne znaczenie i pewnie nie zawsze jest to Bóg, Honor, Ojczyzna. Myślę, że nie trzeba być ani skrajnym patriotą, ani skrajnym kosmopolitą, trzeba znaleźć złoty środek.
Rafał LACH